Wydawnictwo
Kliknij, aby przejść do Wydawnictwa

Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieść o przeszłości i przestrzeni

Patrycja Trzeszczyńska

Uniwersytet Jagielloński, 2013
Stron: 444
Dział:
ISBN: 9788323334873
 
 
 

 

Patrycja Trzeszczyńska

Uniwersytet Jagielloński, 2013

Dział:

Stron: 444

ISBN: 9788323334873

 Książka poświęcona jest problemowi antropologicznego badania pamięci na przykładzie pamięci Łemków w Polsce i na Ukrainie. Zaprezentowane zostały tu praktyki narracyjne Łemków – tryb ich konstrukcji, treść, którą są wypełniane oraz sposoby posługiwania się nimi w strategiach grupowej autoprezentacji. Punktem wyjścia stało się pytanie o to, co i jak prezentują łemkowskie narracje wspomnieniowe, do kogo są adresowane, jaki użytek czynią z nich Łemkowie. Zamiarem autorki było dotarcie do mechanizmów budowania obrazów przeszłości, uzgadniania ich zawartości i wykorzystywania dla grupowych celów, a także zrozumienie autotematyczności Łemków. W oparciu o źródła zastane (kilkadziesiąt łemkowskich relacji wspomnieniowych opublikowanych w Polsce i na Ukrainie) oraz wywołane (wywiady z obecnymi i byłymi, żyjącymi dziś na Ukrainie, mieszkańcami jednej z łemkowskich wsi) autorka prześledziła pracę pamięci, ukazała dominujące treści pamięci łemkowskiej oraz związane z nimi strategie autoprezentacji. 

 
Patrycja Trzeszczyńska jest jedną z badaczek, antropolożek młodego pokolenia, które na nowo, z wielką świadomością teoretyczną i metodologiczną odkryło „teren" w etnologii. Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieść o przeszłości i przestrzeni należy do nielicznych i niezwykle wartościowych publikacji we współczesnej antropologii, w sposób harmonijny łączących teorię i praktykę, gdzie głębokie i krytyczne spojrzenie na teorię i metodologię badań spotyka się z materiałem empirycznym pozyskanym w trakcie samodzielnych badań terenowych. (...)
Zasadniczym przesłaniem pracy jest problematyzacja „kultury pamięci" Łemków i tożsamości opartej na pamięci oraz wykazanie, iż pamięć zbiorowa nie jest w obrębie wspólnoty tożsama. Pomimo wyraźnej lokalizacji badań, płynące z nich uogólnienia teoretyczne daleko wykraczają poza ten wąski kontekst, wpisując się w główny nurt współczesnych debat antropologicznych na temat tożsamości etnicznej, społecznych form pamięci czy statusu danych pisanych/ mówionych. (...)
 
Książka Patrycji Trzeszczyńskiej jest świadectwem krytycznego stosunku do zastanego stanu dyscypliny oraz umiejętności formułowania odważnych poglądów naukowych, na tyle śmiałych, że powinny sprowokować bardzo poważną dyskusję w wielu kręgach naukowych, w obrębie kilku dyscyplin akademickich, a także poza nimi, w ramach społeczności lokalnych, których kwestie praca porusza.
Z recenzji dra hab. Marcina Brockiego   
 
Patrycja Trzeszczyńska, etnolożka i ukrainoznawczyni, adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się antropologią pamięci i przestrzeni, związkami antropologii i literaturoznawstwa (narracja, literatura dokumentu osobistego) oraz antropologią etniczności. W Polsce i na Ukrainie prowadzi badania nad kulturową autoprezentacją mniejszości, folkloryzmem, ekspresjami kulturowymi, regionalizmem i konstruowaniem wizerunku regionów. Autorka artykułów poświęconych łemkowskiej pamięci zbiorowej, religijności Łemków, praktykom autoprezentacyjnym, mityzacji przestrzeni, folkloryzmowi.